Sivas Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Din Psikolojisi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. Sema Yılmaz, Ramazan ayında oruç ibadetinin insan psikolojisi üzerindeki etkileri ve Ramazan’ın manevi atmosferine ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Modern hayatın insanı sürekli tüketmeye ve zaman baskısı altında yaşamaya yönelttiğini ifade eden Yılmaz, oruç ibadetinin ise insanı yavaşlamaya ve hayatın anlamını yeniden düşünmeye davet ettiğini belirtti. Oruç ibadetinin İslam’da oldukça kapsamlı bir ibadet olduğuna dikkat çeken Yılmaz, “Oruç, insanın zamanı daha farkındalıkla yaşamasını sağlayan, bedenin ve ruhun farkına varılmasına katkı sunan bir ibadettir. Bu yönüyle insanın hem fiziksel hem de ruhsal olarak güçlenmesine yardımcı olur.” dedi.
Oruç ibadetinin bedensel açıdan da önemli katkılar sunduğunu belirten Yılmaz, beslenme düzeninin yeniden şekillenmesi ve bedenin ritminin dengelenmesi açısından orucun önemli bir fırsat sunduğunu dile getirdi. İnsanların bu süreçte bedenlerinin sınırlarını ve ihtiyaçlarını daha iyi tanıma imkânı bulduğunu ifade eden Yılmaz, ruhsal açıdan ise orucun sabır ve öz denetim becerisini geliştirdiğini vurguladı.
Yılmaz, orucun insanın iradesini güçlendirdiğini belirterek, “Oruç, insanın neyi yapıp neyi yapamayacağını fark etmesini sağlayan, iradesinin sınırlarını öğreten bir ibadettir. Bu yönüyle yeri başka hiçbir uygulamayla doldurulamayacak kadar özel bir ibadet biçimidir.” ifadelerini kullandı.
Ramazan ayının yalnızca oruç ibadetinden ibaret olmadığını da vurgulayan Yılmaz, bu ayın pek çok farklı ibadet ve manevi deneyimi içinde barındırdığını söyledi. Hastalık, yaşlılık veya yolculuk gibi sebeplerle oruç tutamayan kişilerin de Ramazan’ın manevi atmosferini farklı ibadetlerle yaşayabildiğini ifade eden Yılmaz, özellikle teravih namazının cemaat bilincini ve birlik duygusunu güçlendirdiğini belirtti.
Ramazan ayının aynı zamanda Kur’an ayı olduğuna dikkat çeken Yılmaz, bu dönemde Kur’an-ı Kerim tilavetinin ve mukabele geleneğinin önemli bir yer tuttuğunu dile getirdi. Mukabelenin iki kişinin karşılıklı olarak Kur’an okuması ve birbirini dinlemesiyle gerçekleştirilen özel bir ibadet olduğunu belirten Yılmaz, bunun insanlara hem manevi hem de ilişkisel açıdan güçlü bir bağ kurma imkânı sunduğunu söyledi.
Ramazan’ın son günlerinde gerçekleştirilen itikaf ibadetine de değinen Yılmaz, günümüz insanının yalnız kalmaya tahammül etmekte zorlandığını ifade ederek, itikafın insanın dünyevi meşguliyetlerinden uzaklaşıp kendisi ve Yaradan ile baş başa kalmasını sağlayan önemli bir fırsat olduğunu vurguladı.
Yılmaz, açıklamasının sonunda tüm Müslümanların Ramazan ayını tebrik ederek, “Tüm oruçluların ibadetlerinin kabul edilmesini diliyorum. Ramazan’ınızı tebrik ediyor, yaklaşan Ramazan Bayramı’nızı şimdiden kutluyorum.” dedi.
