Türkiye fon krizinin ekonomide yarattığı olumsuz etkilerini yaşarken, YENİ Parti Sivas
Milletvekili Ulaş Karasu, yap-işlet-devret ve yap-kirala-devret projelerinin kamu bütçesine
yükünü gündeme taşıdı.
Son 10 yılda köprü, otoyol, tünel ve şehir hastaneleri için 816 milyar lira ödendiğine dikkat
çeken Karasu, önümüzdeki üç yılın ödemeleriyle birlikte 2017-2029 dönemindeki toplam
tutarın 1,9 trilyon liraya ulaşmasının öngörüldüğünü belirtti.
ANKARA/
Türkiye fon krizinin yarattığı olumsuz tablonun etkilerini tartışırken, iktidarın “Devletin
cebinden 5 kuruş çıkmayacak” diyerek savunduğu Kamu-Özel İşbirliği (KÖİ) projelerinin
faturası da büyümeye devam ediyor. Yap-İşlet-Devret (YİD) modeliyle yapılan köprü, otoyol
ve tüneller için bütçeden milyarlarca liralık ödeme yapılırken, önümüzdeki üç yılın
ödemeleriyle birlikte 2017-2029 dönemindeki toplam tutar 1,9 trilyon liraya ulaşak.
YENİ Parti Sivas Milletvekili Ulaş Karasu’nun gündeme taşıdığı bütçe rakamlara göre, söz
konusu projeler için 2017-2026 dönemini kapsayan son 10 yılda bütçeden toplam 816 milyar
lira, bir diğer ifadeyle yaklaşık 31,5 milyar dolar ödendi. Ancak asıl dikkat çekici tablo
önümüzdeki üç yılda ortaya çıktı. Öngörülere göre bu projeler için 2027’de 296,8 milyar lira,
2028’de 354,7 milyar lira, 2029’da ise 381,8 milyar lira ödeme yapılacak. Böylece sadece üç
yıldaki ödemelerin toplamı 1 trilyon lirayı aşacak. 2017-2029 dönemindeki toplam ödemenin
ise yaklaşık 1,9 trilyon liraya ulaşacağı hesaplanıyor. Bu tutar, ilgili yıllar için Orta Vadeli
Program’da (OVP) öngörülen döviz kurları esas alındığında yaklaşık 50 milyar dolara karşılık
geliyor.
2027 BÜTÇESİNDE 296,8 MİLYAR LİRALIK FATURA
2027 yılı bütçesinde projeler için ayrılan ödenekler, kamu kaynaklarının vatandaşa değil YİD
projelerine akacağını gösterdi. Buna göre 2027 yılında Avrasya Tüneli için 2 milyar lira,
köprü ve otoyollar için 134,1 milyar lira, şehir hastanelerinin kira ve hizmet bedelleri için ise
toplam 161 milyar lira ödenek ayrıldı. Üstelik bu rakamlar, merkezi yönetim bütçesi dışında
kalan kamu kurum ve kuruluşlarının (KİT’ler) aynı modellerle yaptırdığı projeler için
gerçekleştirdiği ödemeleri kapsamıyor. Dolayısıyla kamu kaynakları üzerindeki toplam yük,
burada belirtilen tutarların ötesine geçecek. Ödemelerin dolar ve avro üzerinden belirlenen
sözleşmelere dayanması bütçenin döviz kurundaki gelişmelere karşı hassasiyetini artırıyor.
2027 yılı için öngörülen tutarların gerçekleşmesi de ortalama dolar kurunun OVP’de tahmin
edilen 56 lira düzeyinde kalması varsayımına bağlı bulunuyor.
“5 KURUŞ ÇIKMAYACAK” DEDİLER, FATURAYI HALK ÖDÜYOR
“Milletin cebinden 5 kuruş çıkmayacak” diyerek savunulan ve bütçeye yük getirmeyeceği öne
sürülen bu projeler için garanti ödemeleri ve kira bedelleri milletin geleceğini de ipotek altına
aldı. YENİ Parti Milletvekili Ulaş Karasu, “Bir yanda kapalı kapılar ardında 21/b yöntemiyle
verdikleri ihalelerle yandaş şirketlere aktarılan milyarlar, diğer yanda geçim derdiyle boğuşan
milyonlar var. Köprüden geçmeyen, hastaneye gitmeyen yurttaş bile bu garantilerin bedelini
vergileriyle ödüyor. İktidarın garantisi şirkete, faturası millete! İhalelerin kapıları yandaşlara
açılıyor, faturası halka kesiliyor. Devletin kasası bir avuç şirketin değil, 86 milyonun ortak
varlığıdır. Biz bu kara düzenin hesabını sormaya, milletin bir kuruşunun bile peşini
bırakmamaya devam edeceğiz” dedi.
